Alkali Çinko Kaplama

Siyanürlü çinko kaplama da kullanılan sodyum siyanürün kulanım esnasında ve atık sudaki

tehlikelerinden dolayı ve ayrıca Asitli çinko kaplamada ki yeteri derecede sağlanamayan

homojen kaplama dağılımı nedeniyle yüzey işlem firmaları hem siyanür içermeyen hem de

kaplama dağılımı homojenliği daha üst düzeyde olacak bir çinko kaplama türünü daha

literatüre kazandırmak için uzun yıllar uğraş vermişlerdir.

Siyanür içermeyen alkali çinko kaplama sistemleri, tek bir mucit tarafından keşfedilmek

yerine, endüstri içerisindeki AR‑GE grupları ve kimya şirketleri tarafından evrimleşmiştir. Bu

alanda yapılan çalışmalar, 1970'ler ve 1980'ler arasında yapılan patentlere dayanmaktadır.

İlk ticari ürünler ve patentler ise 1980'lerin başlarında, başta ABD, Almanya ve Japonya

menşeli büyük kimya şirketleri tarafından geliştirilmiş ve ticarileştirilmiştir.

1990'lar da, katkı maddelerinin (parlatıcılar, tane incelticiler, yüzey aktifler) geliştirilmesiyle

siyanürsüz alkali çinko kaplamalar kalite ve kaplama hızı açısından siyanürlü sistemlere

yaklaşmaya başlamıştır.

2000'ler ve sonrasında ise Siyanürsüz sistemler hem çevresel düzenlemeler (örn. AB RoHS

Direktifi) hem de iş sağlığı gereklilikleri nedeniyle yaygınlaştı. Özellikle otomotiv, beyaz eşya

ve bağlantı elemanları sanayisinde standart hale geldi.

Alkali Çinko Kaplamanın Avantaj ve Dezavantajları

🔹 Avantajları:

1- Siyanür içermez → İşçi sağlığı ve çevre güvenliği açısından uygundur.

2- Düşük atık su arıtma maliyeti → Siyanürlü sistemlere göre çok daha az toksik atık.

3- Parlak kaplama üretilebilir → Yeni nesil katkılar sayesinde parlaklık ve tane

kontrolü gelişmiştir.

4- Daha kalın kaplama imkanı → 30-40 mikron üstüne rahat çıkılabilir.

5- İyi kaplama dağılımı → Özellikle karmaşık geometrili parçalar için uygundur.

6- Pasivasyon ve Cr3+ kaplama sistemleriyle uyumluluk yüksektir.

🔹 Dezavantajları:

1- Siyanürlü sistemlere göre başlangıçta daha yavaş kaplama olabilir.

2- Özellikle çok yüksek akım yoğunluğunda yan ürün oluşumu (ör. çinko oksit

tortuları) riski taşır.

3- Düşük akım bölgelerinde bir miktar kalınlık dengesizliği görülebilir (yeni nesil

katkılarla azaltılmıştır).

Alkali Çinko Kaplama da kullanılan kimyasallar:

Çinko Oksit: Metalik çinko kaynağıdır. Genellikle ilk banyo kurulumunda kullanılır.

Ancak metalik çinko'yu çinko jeneratöründe yani rezerv de çinko anot taneriterek sağlamak daha sağlıklıdır.

Sodyum Hidroksit (kostik): Alkali ortam oluşmasını sağlar.

Çinko anot: Metalik çinko kaynağıdır.

Organik Katkılar: Taşıyıcı , parlatıcı ,saflaştırıcı, şartlandırıcı gibi banyo da

parlaklığı, seviyelenmeyi , stabilizasyonu ve su şartlandırmayı sağlayankimyasallar.

Alkali Çinko Kaplama, bazik ve kostikli bir proses olduğundan çalışma süresince

karbonat oluşturma eğilimi göstermektedir. Karbonat, belli bir değeri aştığındabanyo da geç kaplama alma gibi bazı olumsuz durumlar gözlenmektedir. Bunedenle ya proses çalışırken karbonat uzaklaştırma işlemi uygulanmalı ya da banyobelirli sürelerle gençleştirilerek karbonat miktarı düşürülmelidir.

Alkali Çinko Kaplama çözeltilerinde genel çalışma değerleri,

Metalik Çinko : 8-12 gr / lt

Sodyum Hidroksit: 120 - 150 gr / lt

Sıcaklık : 22 - 30 °C

Filtrasyon: Sürekli filtrasyon

Alkali Çinko Kaplama, son yıllarda aşağıdaki maddelerde sayılan gelişmelerden

ötürü de giderek diğer çinko kaplama proseslerinin yerini almaktadır.

✔️Tri-Krom (Cr3+) pasivasyonlarla tam uyumlu.

✔️ Nanoteknolojik katkı maddeleri ile kaplama homojenliği artırılmış durumda.

✔️ ROHS, ELV, WEEE gibi çevre regülasyonlarına tam uyumlu.

✔️ Özellikle Avrupa ve Asya pazarında siyanürlü sistemlerin yerini büyük ölçüde

almıştır.